Webmaidens Grimoire

Op Samhain herdenken we onze voorouders, de mensen die ons gevormd hebben tot wie we zijn, wiens bloed door onze aders stroomt, die ons hebben geïnspireerd. Omdat we met onze coven een herdenking voor de slachtoffers van de heksenvervolging in Antwerpen op poten willen zetten, willen we tijdens onze Samhain-viering van dit jaar extra aandacht aan Clara Goessen besteden, die ook op ons voormoederkleed staat. Zij is de enige die in Antwerpen voor hekserij ter dood werd veroordeeld. Ze werd op 22 augustus 1603 op de brandstapel gezet omdat ze volgens de rechtbank een pact gesloten had met de duivel. Natuurlijk was dat helemaal niet zo.  Tussen circa 1450 en 1750 waren grote delen van Europa in de greep van heksenwaan. Men gaat uit van 30.000 tot 60.000 slachtoffers waarvan ongeveer 80% vrouwen. Het ging in de meeste gevallen om oudere vrouwen die arm en alleenstaand waren of aan de rand van de maatschappij stonden, zoals weduwen of prostituees, al waren er ook welgestelde vrouwen die ...

Voor onze eerste covenbijeenkomst na de zomer nemen we de draad weer op van ons eerbetoon aan Clara Goessen, de Antwerpse die in 1603 op de Grote Markt als heks werd verbrand. We willen voor haar een gedenksteen plaatsen in Het Steen, waar ze gevangen heeft gezeten en werd gemarteld om haar te laten bekennen.  Daarom wilde ik onze covenbijeenkomst vanavond graag starten met een klein ogenblikje van dankbaarheid en erkenning voor deze vrouw, die zo onrechtvaardig werd behandeld. Ze is tenslotte één van onze voormoeders van plaats én spirit. Gelukkig bleef het in Antwerpen maar bij één heksenverbranding …  GEDENKMOMENTJE   KLAAR ZETTEN VAN HET ALTAAR    Op de tafel ligt het voormoederkleed van Arcadia waarop de naam van Clara Goessen prominent staat. In het midden staat de Arcadia-kaars samen met een kaars voor Clara Goessen en de heksenfles die we voor haar hebben gemaakt.  Voor elk van de aanwezige heksen staat er ook een theelichtje.  ZUIVERING EN WIJDING...

“Laat u onderdompelen in deze zeer mysterieuze odyssee tussen heksen en magiërs, voodoo, sjamanisme en wicca.” zo lees ik op de folder die ik meepik aan de balie van het Witchcraft Museum in Brugge. Dries had Brugge voorgesteld voor een mogelijk uitstapje en dus wilde ik ervan profiteren om daar eens binnen te lopen. Amara Fay was er ook al eens geweest en had me foto’s laten zien, als inspiratie voor onze eigen (H)expo volgend jaar. Ik was benieuwd. Het museum zit verstopt in de kelder van een wafelhuis annex torture museum in de Wollestraat, midden in een toeristenbuurt.  Zo’n commercieel initiatief lijkt meer een toeristenval dan een echt museum dus ik verwacht er niet te veel van. Maar het valt mee. Misschien is Dirk Van den Bossche, de eigenaar van het House of Waffles, stiekem een heks :-). Hij kreeg het idee voor zijn hekserijmuseum in 2016. Toen werd in het Brugse Sint-Janshospitaal in Brugge onder de titel “De heksen van Breughel” een tentoonstelling gewijd aan heksen en d...

Ik moest eigenlijk in Brussel zijn voor de opbouw van een evenement maar eerst kon ik het plaatsen van de straatnaam voor Clara Goessen toch niet laten passeren!  Clara Goessen is de enige die in Antwerpen op de brandstapel terechtkwam voor hekserij. Veel mensen zijnverbaasd dat er maar één heks in Antwerpen werd verbrand. Er werden wel meer mensen beschuldigd, vijftien in totaal, maar die werden bijna allemaal vrijgesproken en als ze al werden veroordeeld dan werden ze verbannen, gegeseld of op bedevaart gestuurd. Ze werden niet verbrand. Behalve Clara Goessen dan. Op 22 augustus 1603 werd zij veroordeeld en terechtgesteld op de Grote Markt. Daarna was het meteen gedaan met de heksenvervolging in de koekenstad, want Clara is de laatste die van hekserij werd beschuldigd. Het lijkt wel of Antwerpen genoeg had van brandstapels. Dat kan best zo zijn, want tijdens de godsdienstoorlogen werden er heel wat mensen op de brandstapel gezet wegens ketterij. Maar dat is niet hetzelfde als hek...

"Meer vrouw op straat", dat was het televisieprogramma uit 2020 waarin Sofie Lemaire vrouwen in Vlaamse steden onder de aandacht bracht die volgens hun inwoners een straatnaam verdienen. Ze merkte terecht op dat er een grote ongelijkheid is tussen het aantal straten genoemd naar mannen (85%) en vrouwen (15%) en deed een oproep om namen van straffe madammen door te geven die een straatnaam zouden moeten krijgen. Fjierra gaf toen de naam van Clara Goessen door, de enige heks die in Antwerpen ooit op de brandstapel werd gezet. Daar ijverde ook Walter Clement voor, de Antwerpse stadsgids die een boekje over haar schreef en ondertussen al jaren onverdroten de stad aan de mouw trekt om eerherstel voor haar te krijgen of toch minstens een straatnaam of een gedenksteen. Dat ze op de lijst stond voor de eerstvolgende batch van straatnamen wisten we al via onze eigen contacten (als ‘oorlogsvluchteling uit Straatsburg werd ze door de stad eerst als ‘niet Antwerps genoeg’ beschouwd, kan ...

Eén van onze favoriete spelletjes op de speelplaats was “cowboy en indiaan”. Eigenlijk dekt dat niet echt de lading want de cowboys onder ons waren vlug geteld: we speelden vooral indiaan. Misschien waren het de zachte hertenlederen jurken met franjes, de kleurrijke pareltjes of de zwarte vlechten met pluimen die ons als tienjarige meisjes zo aantrok. We waren squaws, een woord dat interessant rondbuitelde in onze kindermond en exotisch en opwindend klonk. Als dochter van een dokter was ik uiteraard de medicijnvrouw van ons wigwamdorp. Winnetou en Old Shatterhand waren onze helden. Het gebruik van etnische kledij, juwelen, enz. … wordt tegenwoordig echter gezien als “cultural appropriation”. Enkel native americans zouden bijvoorbeeld gekleurde veren en parels mogen gebruiken als modeaccessoire omdat dat zowiezo bij hun cultuur hoort. Je verkleden als indiaan is ondertussen helemaal not done … Deze week stonden de sociale media weer in vuur en vlam omdat de Canadese premier Justin Tru...

Meisjes van de nacht. Het klinkt als iets uit een griezelroman, heel toepasselijk in deze pre-Halloweentijd. Het is de term die gebruikt wordt voor de vele piepjonge Nigeriaanse hoertjes die bij ons in peeskamertjes werken in Antwerpen en Brussel. Meer dan duizend jonge meisjes worden elk jaar naar Europa gesmokkeld, een gevaarlijke tocht door de woestijn en over de Middellandse zee, om hier bij ons in de seksindustrie te werken. Dat is in Nigeria geen schande, de manier waarop deze meisjes met valse beloften naar hier worden gelokt is dat wel. Veelal werken ze tegen belachelijke tarieven en moeten ze de kosten voor hun reis aan hun “madam” terugbetalen, een gigantische en haast onoverkomelijke schuld. Mensenhandel eerste klas. Deze week was er veel aandacht in de media voor een proces waarop een Nigeriaanse “madam” terecht stond voor mensenhandel. Dat is an sich al speciaal omdat veel slachtoffers niet durven getuigen omdat ze bang zijn. Wat pas écht de aandacht trok, is echter dat ...

Werken met maskers en wicca hebben an sich niks met elkaar te maken. Het is een techniek die sjamanistisch is en veel ouder dan de klassieke hekserij. Magie in een staat van trance is zo oud als de geschiedenis zelf en lange tijd de standaard. Naarmate het concept van goden en godinnen vorm kreeg – in samenloop met de evolutie van een maatschappij van jagers-verzamelaars naar een sedentaire agrarische gemeenschap – verdwenen echter langzaamaan zo goed als alle sjamanistische elementen binnen de religies of ze werden een niche, zoals binnen de Noordse traditie. Ook de opkomst van nieuwe en exotische hermetische occulte tradities, die gestudeerde mensen aantrok, zorgde voor verder verval  van de sjamanistische oertradities van eigen  bodem, al bleven sommige praktijken bestaan, zij het ondergronds. Het was immers geen pretje om beschuldigd te worden van hekserij. De heksenvervolging heeft tussen circa 1450 en 1750 grote delen van Europa in haar greep gehad en vele tienduizende...

Nu ik een tijdje geen project heb en ook het wasmonster al heb uitgeroeid – hoera! – heb ik tijd voor andere monsters. Al eeuwen staan er een paar documentaires uit de “Bloody tales of Europe”-reeks van National Geographic op me te wachten en de “Dark Arts” episode lijkt me wel wat voor deze namiddag. Ze gaat over een geval van heksenverbranding in Spanje, over de bokkenrijders en over een familie van grafdelvers die werden verbrand omdat werd gedacht dat ze de pest hadden verspreid in het stadje waar ze woonden. Dat stadje was Frankenstein, I kid you not. Meteen weet ik waar Mary Shelley de mosterd haalde voor haar gothic novel! Frankenstein, het huidige Ząbkowice Śląskie in Polen, was een klein stadje in Bohemen waar in 1606 de pest uitbrak. Meer dan een derde van de bevolking stierf aan de vreselijke ziekte. De schrik zit er diep in: dit moet wel het werk van de duivel zijn! Algauw wordt een beschuldigende vinger naar doodgraver Waclaw Förster en zijn vrouw en knechten uitgestoken...

Ik weet niet wat het is, maar de laatste week word ik links en rechts om de oren geslagen met de heksenvervolgingen. Het begon met een documentaire over de heksenvervolgingen in Groot-Brittannië op BBC Vier. In tegenstelling tot wat vele mensen denken, gebeurden die niet in de middeleeuwen maar in de zestiende en zeventiende eeuw. De duistere middeleeuwen bleken voor heksen zo duister nog niet. Het was pas vanaf de Renaissance dat ze veelvuldig voorkwamen en dan vooral in streken die onder invloed stonden van het protestantisme. In katholieke landen zoals Frankrijk, Spanje en Italië kwamen heksenprocessen nauwelijks voor. De protestanten vonden dat God tijdens de schepping de macht van Satan in zijn grote plan had betrokken en dat de mens zich daar geen vragen bij moest stellen maar enkel geduldig lijden onder het kwaad en vertrouwen hebben in God. In de BBC documentaire ging het uiteraard over de heksenvervolgingen in Groot-Brittannië. In tegenstelling tot wat je zou verwachten,...