Samhain: een lament voor de slachtoffers van de heksenwaan
Op Samhain herdenken we onze voorouders, de mensen die ons gevormd hebben tot wie we zijn, wiens bloed door onze aders stroomt, die ons hebben geïnspireerd. Omdat we met onze coven een herdenking voor de slachtoffers van de heksenvervolging in Antwerpen op poten willen zetten, willen we tijdens onze Samhain-viering van dit jaar extra aandacht aan Clara Goessen besteden, die ook op ons voormoederkleed staat. Zij is de enige die in Antwerpen voor hekserij ter dood werd veroordeeld. Ze werd op 22 augustus 1603 op de brandstapel gezet omdat ze volgens de rechtbank een pact gesloten had met de duivel. Natuurlijk was dat helemaal niet zo.
Tussen circa 1450 en 1750 waren grote delen van Europa in de greep van heksenwaan. Men gaat uit van 30.000 tot 60.000 slachtoffers waarvan ongeveer 80% vrouwen. Het ging in de meeste gevallen om oudere vrouwen die arm en alleenstaand waren of aan de rand van de maatschappij stonden, zoals weduwen of prostituees, al waren er ook welgestelde vrouwen die werden veroordeeld. Onder de slachtoffers bevonden zich ook veel kruiden- en vroedvrouwen die hielpen bij zwangerschappen en het genezen van allerhande kwalen.
Hun zwakke maatschappelijke positie maakte van hen een dankbare zondenbok voor alles wat verkeerd kon gaan. Oogsten die mislukten, regen die bleef aanhouden, een karrenwiel dat afviel, een kalf dat stierf, een kind dat blind werd geboren … alles was de schuld van de heks. Die complottheorieën waren er al eeuwen, maar het komt pas echt tot een uitbarsting van hysterie en haat als het in onze streken slecht gaat. Denk aan oorlog, klimaatverandering, mislukte oogsten, ziekte, enz. … In combinatie met de nieuw uitgevonden boekdrukkunst konden die theorieën en valse nieuwsberichten zich snel verspreiden. Fake news inderdaad. Heksen ondergingen urenlange folteringen om hen een bekentenis te ontlokken. Daarna volgde het proces en kenden ze hun lot: sommigen wachtte de vrijspraak, anderen werden verbannen, maar evenzeer eindigden heksen op de bandstapel.
In Antwerpen waren de heksenvervolgingen relatief beperkt in vergelijking met andere steden in Europa. In totaal werden in Antwerpen 17 mensen voor de vierschaar (rechtbank) gebracht op verdenking van hekserij. In de rest van Europa werden “heksen” vaak direct naar de brandstapel gestuurd, maar in Antwerpen werden de meeste beschuldigden slechts veroordeeld tot een boetedoening zoals een bedevaart of verbanning. In tegenstelling tot steden als Gent, Lier of Nieuwpoort bleef het in Antwerpen bij één heksenverbranding. Waarom weten we niet precies maar de Antwerpse schepenen gingen minder gemakkelijk mee in de heksenwaan. Antwerpen was het New York van die tijd en wilde als handelsstad het liefst de rust bewaren en onafhankelijk blijven van de centrale overheid. Alles wat handel kon schaden werd geweerd. Door de tol van de godsdienstoorlogen waren de Antwerpse burgers wellicht ook minder happig op al die executies.
Samhain is een tijd van herdenking. Vanavond doen we dat met onze eigen interpretatie van een Keltische traditie: keening. Dat Engelse woord is afgeleid van het Ierse caoineadh, dat 'huilen' of 'beklagen' betekent. Keening is het aanheffen van een klaagzang voor de doden. Men geloofde dat dat nodig was om de ziel van iemand die gestorven was te helpen uit zijn of haar lichaam te geraken en over te gaan naar de wereld van de doden. Het zijn altijd alleen vrouwen die dit doen. Er zou ook een link zijn met de Keltische banshee (bean sídhe) die je alleen maar kan horen als er iemand gaat sterven.
Keenen is een emotionele en rauwe combinatie van huilen, zingen, ritmisch spreken jammeren. Elke keening of klaagzang is uniek, al zitten er vaste motieven in zoals het herhaaldelijk achter elkaar chanten van woorden als óchón, zoiets als “wee mij”. Er werd ook stevig geïmproviseerd over het leven van de persoon die gestorven was, zijn afstamming, alle goede herinneringen aan hem of haar, enz. … Daarbij horen dikwijls ritmische lichaamsbewegingen zoals heen en weer wiegen, het dramlatisch in de lucht steken van de armen, ritmisch kloppen op de doodskist, enz. … Die over the top vertoning was bedoeld als een publieke, cathartische ontlading van intens verdriet binnen de gemeenschap waarin de overledene zijn of haar plaats had.
De traditie was tegen het midden van de twintigste eeuw zo goed als helemaal verdwenen, al is er de laatste jaren wel opnieuw interesse voor die vorm van immaterieel erfgoed. Daar zat de Katholieke kerk voor een groot stuk tussen. Die vonden het maar niks, al die oude vrouwen die daar zo respectloos lawaai zaten te maken. Dat paste volgens hen niet bij de kathiolieke leer. In de podcast Dan Snow's History Hit, stellen historici Anthony Delaney en Maddy Pelling dat het er waarschijnlijk ook mee te maken had dat het keenen opschoof van de vrouwen van de eigen familie naar vrouwen die daar hun werk van maakten en betaald werden om te weeklagen. De kerk vond dat de centen voor een begrafenis naar de kerk moesten gaan en niet naar heidense praktijken.
SAMHAIN
Samhain is een jaarfeest waarop verlies en rouw meestal centraal staan, maar vanavond doen we dat op een iets andere manier. We denken vanavond niet enkel aan het verlies maar ook aan de wedergeboorte die daar de keerzijde van is. We herdenken vanavond op de slachtoffers van de heksenwaan uit het verleden en vieren de wedergeboorte in onszelf, als moderne heksen …
Onderzoekers schatten het aantal slachtoffers nu op duizenden mensen, oude en jonge mensen, arme en rijke mensen, mensen met een lichamelijke misvorming, te veel vlekjes op hun vel, met reuma, of gewoon met jaloerse buren. Mensen die de pech hadden op het verkeerde moment op de verkeerde plaats te zijn. Mensen met een zwarte kat in hun schuur, of met een buurman wiens koe plotseling dood ging. Vroedvrouwen en healers die een baby of de moeder niet konden redden. Mannen die van andere mannen hielden en vrouwen die van andere vrouwen hielden. Mensen die de geheimen kenden van de planten, de sterren, de elementen en de Oude Goden. Iedereen die iets anders deed dan wat de goegemeente en de kerk als gepast beschouwden. Mensen zoals wij.
Ze werden ter dood veroordeeld uit angst of hebzucht, of alletwee, veroordeeld tot de strop, verdrinking, marteling, onthoofding of de brandstapel, zoals Clara Goessen. Ze schreeuwden en baden terwijl hun vel zwart werd, hun haar opwaaide en wegbrandde in de hitte van het vuur en hun vel zwartblakerde, tot het stil werd en er niks meer te horen was behalve het geknetter van de vlammen onder hen …
Vanavond zullen we rouwen om al die slachtoffers maar ook energie sturen voor positieve verandering. Want die is nodig. We leven in een wereld waarin opnieuw met beschuldigende vingers naar anderen wordt gewezen. Alles wat verkeerd gaat in onze maatschappij is opnieuw de schuld van een zondebok. Deze keer zijn het geen heksen maar moslims, joden, migranten, transgenders, vrouwen, … We zullen vanavond huilen van verdriet en woede en die energie omzetten in een kracht die de wereld kan veranderen.
Nodig voor dit ritueel:
- Zwarte kaars voor Clara Goessen en de slachtoffers van de heksenvervolging, Arcadia kaars, kwartierkaarsen.
- Mandje met houten roerstaafjes of tongspatels (voldoende om een mini brandstapeltje te maken en alle aanwezigen één of meer staafjes te geven)
- Warme cider met kaneel en appelcakejes, kelk en offerschaal
- Iets om muziek af te spelen
- Bijvoetsmudge, rozemarijnwater
KLAAR ZETTEN VAN HET ALTAAR
Centraal op het altaar staat een vuurvaste schaal met daarin een zwarte kaars als symbool voor Clara Goessen en de vermeende heksen die overal in Europa ter dood werden gebracht. Rond de kaars maken we met roerstaafjes een brandstapel. We zetten een mandje met roerstaafjes naast de kaars.
Ook op het altaar zetten we een kom met appelcakejes en een kelk met warme appelcider.
De kwartierkaarsen worden op de hoeken van het altaar gezet in de bijhorende windrichting.
 |
| Gwenivra krast de namen van de Antwerpse slachtoffers van de heksenwaan in de kaars. |
ZUIVERING EN WIJDING
De Arcadia kaars wordt aangestoken.
We maken het stil vanbinnen en zuiveren onszelf met rozemarijnwater en de bijvoetsmudge die we deze zomer hebben gemaakt.
We sluiten de ogen en laten onze geest tot rust komen. Daarna concentreren we ons op het doel van deze avond: Clara Goessen en de andere slachtoffers van de heksenwaan herdenken.
Allen:
Zoals de Vuurvogel oprijst uit de as van het vuur, zo worden wij nu gezuiverd.
Grote Moeder, Godin van onze harten, zegen ons en zuiver ons.
Hemelvader, laat uw stralen ons wijden en maak ons klaar voor dit intens ritueel.
Open onze geest voor uw dimensies.
Laat onze lippen enkel nog de waarheid spreken.
Laat ons hart de weg van de Goden volgen, nu en altijd.
Schenk onze handen de gave van het magisch werk.
Laat onze voeten de heilige paden bewandelen, in uw gezelschap en in het gezelschap van gelijken.
Blessed Be
MAKEN VAN EEN HEILIGE PLEK
Laat de energie nog steeds binnenstromen, van boven naar beneden via je hoofd en je kruinchakra en van beneden naar boven via je voeten en je wortelchakra. Zie hoe beide energiestromen zich mengen ter hoogte van je zonnevlecht en hoe een bol van energie rondom jou en de andere aanwezigen wordt gevormd. Deze doorschijnende cocon van bescherming houdt je veilig en beschermd.
Bryd:
Luister naar de stem van je hart en van je ziel.
Laat liefde je openen voor wat je zoekt en hoopt te vinden.
Geef je over aan de kracht die binnenin je leeft en laat die energie doorheen je hart stromen.
Voel hoe je unieke kracht als heks onder heksen jou en iedereen in deze cirkel nu verbindt.
(Bryd neemt de hand van de persoon links van haar, duimen naar links)
Van hand tot hand trek ik deze cirkel.
(vervolgens gaat de persoon links verder tot de cirkel helemaal rond is)
Bryd:
Van hand tot hand, van hart tot hart, trekken wij hier vandaag deze cirkel. Door onze innerlijke kracht zijn we met elkaar verbonden en klaar voor deze avond.
VERWELKOMING VAN DE SPIRITS
Gwenivra:
Wij steken deze kaars voor u aan, Wachters van het Oosten, en brengen licht naar het oosten van de cirkel om onze woorden en onze boodschap te verhelderen.
(Gwenivra steekt de kwartierkaars aan en draait zich vervolgens met open handen om naar het oosten)
Welkom, elementale krachten van Lucht, stuwende kracht van de winden, van tornado’s en van de zachte bries die zaadjes naar vruchtbare gronden brengt.
Lucht, brenger van nieuwe ideeën, inzichten en creativiteit.
Vleugel en veer, wind en adem.
Wees welkom, kracht van de Lente, van de dageraad en de opkomende zon, die ons herinnert aan de belofte van nieuw leven, ook wanneer de wereld om ons heen in rust en duisternis keert.
Wees welkom en wees getuige van dit Samhainritueel!
Allen:
Wees welkom!
Luna:
Wij steken deze kaars voor u aan, Wachters van het Zuiden, en brengen licht naar het zuiden van de cirkel om de liefde en verbondenheid in onze harten aan te wakkeren.
(Luna steekt de kwartierkaars aan en draait zich vervolgens met open handen om naar het zuiden)
Welkom, elementale krachten van Vuur, stuwende kracht van de zon, van wild vuur en vulkanen.
Vuur, schenker van passie, bevlogenheid en inspiratie.
Kaars en licht, haard en warmte.
Wees welkom, kracht van de Zomer en van de middag als de zon het hoogst staat. Breng ons de warmte van herinneringen en de kracht om los te laten wat zijn tijd heeft gehad.
Wees welkom en wees getuige van dit Samhainritueel!
Allen:
Wees welkom!
Tara Rea:
Wij steken deze kaars voor u aan, Wachters van het Westen, en brengen licht naar het westen van de cirkel zodat we onze intenties voelen en dit ritueel beleven vanuit de buik.
(Tara Rea steekt de kwartierkaars aan en draait zich vervolgens met open handen om naar het westen)
Welkom, elementale krachten van Water, stuwende kracht van de zee, van diepe oceanen, kolkende rivieren en razende stormen.
Water, regen die voedt en zuivert, schenker van intuïtie en mysterie.
Eb en vloed, meer en dauw.
Wees welkom, kracht van de herfst, van de ondergaande zon en van de avond.
Help ons naar binnen te keren en stil te staan bij wat voorbij is, om ruimte te maken voor de stilte van de donkere tijd.
Wees welkom en wees getuige van dit Samhainritueel!
Allen:
Wees welkom!
Amara Fay:
Wij steken deze kaars voor u aan, Wachters van het Noorden, en brengen licht naar het noorden van de cirkel om dit ritueel en ons bestaan te bevestigen en te verankeren.
(Amara Fay steekt de kwartierkaars aan en draait zich vervolgens met open handen om naar het noorden)
Welkom, elementale krachten van Aarde, stuwende kracht van het ijs, van aardbevingen en bergen.
Aarde, fundering onder onze voeten en fundering van ons lichaam, onze botten.
Mos en klei, steen en zout.
Wees welkom, kracht van de nacht en van de winter, van de stilte en de rust waarin alles wat gestorven is, terugkeert naar de aarde en nieuw leven verborgen ligt te wachten.
Wees welkom en wees getuige van dit Samhainritueel!
Allen:
Wees welkom!
Hamamelis:
Welkom, krachten van de zon boven ons en van de aarde onder ons.
Welkom, spirits van deze mooie tuin, waarin wij vandaag mogen samenkomen, en spirits van dit land, van deze streek, van planten en dieren en van de aarde waarop wij leven.
Welkom, voorouders van bloed, plaats en spirit, zij die voor ons zijn gekomen en zij die nog na ons zullen komen.
Op deze avond van Samhain staan we stil bij de kringloop van leven en dood, bij wat we oogsten en wat we achterlaten.
We eren wie ons voorgingen en voelen de verbondenheid tussen de zichtbare en de onzichtbare wereld.
Moge het licht van onze kaarsen ons begeleiden in de duisternis, en moge de wijsheid van onze voorouders ons bijstaan op onze weg.
Wees welkom en wees getuige van dit Samhainritueel, waarin we loslaten wat voorbij is en de stilte van de komende winter verwelkomen!
Allen:
Wees welkom!
VERWELKOMEN VAN DE GODEN EN GODINNEN
Iedereen neemt haar athame van het altaar. We gaan tegenover elkaar staan rond het altaar en steken onze athame (of bij gebrek daaraan een vinger) in de lucht.
Bryd:
Grote Moeder, Vrouwe van de winter,
Wij roepen u aan en heten u welkom in onze cirkel vanavond, in deze heilige nacht van Samhain, waarin de sluier tussen de werelden dun is en de herinnering aan zij die ons voorgingen veel sterker voelt.
Zegen ons met uw liefde, uw wijsheid en uw licht.
Breng ons uw diepe wijsheid, uw kracht van transformatie en uw troost in tijden van afscheid en verandering.
Leer ons los te laten wat ons niet meer dient, zoals de bomen hun bladeren afwerpen en de aarde zich klaarmaakt voor haar winterrust.
Omhul ons met uw beschermende liefde en herinner ons eraan dat ook in de donkerste tijd de kiem van nieuw leven aanwezig blijft.
Wees welkom!
Allen:
Wees welkom!
Aurora:
Aloude God, Heer van de wildernis,
Wij roepen u aan en heten u welkom in onze cirkel vanavond, in deze heilige nacht van Samhain, waarin leven en dood, einde en nieuw begin elkaar raken in een eeuwigdurende cyclus.
Zegen ons met uw kracht, uw moed en uw warmte.
Schenk ons de kracht om de donkere maanden te trotseren en de moed om de veranderingen die het leven met zich meebrengt te aanvaarden.
Waak over de zielen die ons zijn voorgegaan en help ons de verbondenheid te voelen met onze voorouders en met de oude wijsheid die door de generaties heen wordt doorgegeven.
Herinner ons eraan dat in de diepste duisternis het nieuwe leven al verborgen ligt in de schoot van de aarde, wachtend op het juiste moment om opnieuw te ontwaken.
Moge uw kracht ons begeleiden als we loslaten wat voorbij is en vol vertrouwen de kringloop van het leven verder bewandelen.
Wees welkom!
Allen:
Wees welkom!
MAGISCH WERK 1: PATHWORKING – VERBONDENHEID MET DE SLACHTOFFERS VAN DE HEKSENWAAN
Ga rustig zitten of liggen en maak het jezelf comfortabel. Voel hoe je zitvlak de stoel onder je raakt, hoe je voeten stevig op de grond staan. Ontspan je schouders en je hele lichaam, en sluit je ogen.
Adem langzaam in … en adem weer uit.
Voel hoe je bij iedere ademhaling meer tot rust komt. Laat de gedachten van de dag langzaam naar de achtergrond verdwijnen. Je hoeft nergens naartoe. Je hoeft niets te bewijzen. Je hoeft alleen maar hier te zijn.
Voel de aarde onder je. Dezelfde aarde die generaties voor ons heeft gedragen. Dezelfde aarde waarop mensen hebben geleefd, liefgehad, gewerkt, gevierd, geleden en gehoopt.
Adem in … en adem uit.
…
Stel je voor dat je aan het begin staat van een oud pad. Het loopt door een schemerig landschap, gehuld in de zachte nevel van de herfst. Boven je verschijnen de eerste sterren. De wereld wordt stil.
Je begint langzaam te wandelen. Bij iedere stap laat je een beetje van de haast van het nu achter je. De stemmen van alledag worden zachter. Je voelt de aanwezigheid van alles wat vóór jou kwam dichterbij komen.
Aan weerszijden van het pad zie je bomen waarvan de wortels diep in de aarde reiken. Hun takken dragen de herinnering aan vele seizoenen. Ze hebben stormen doorstaan en zijn blijven groeien.
Ook mensen hebben stormen doorstaan. Sommigen werden echter niet beschermd door hun gemeenschap. Sommigen werden beschuldigd, verstoten, opgesloten of ter dood gebracht omdat anderen hen vreesden, niet begrepen of tot zondebok maakten.
Laat deze gedachte rustig bij je binnenkomen. Je hoeft niets te voelen wat niet vanzelf komt.
…
Het pad brengt je naar een open plek in het bos. In het midden staat een grote, oude boom. Zijn wortels zijn breed en sterk. Rondom de boom branden kleine lichtjes, als sterren die op aarde zijn neergedaald.
Je merkt dat je niet alleen bent. Aan de rand van de open plek verschijnen menselijke gestalten. Mensen uit verschillende tijden en plaatsen. Vrouwen en mannen, jong en oud. Mensen met verschillende achtergronden, beroepen, overtuigingen en levensverhalen. Sommigen leefden dicht bij de natuur. Anderen waren genezers, vroedvrouwen, boeren, ambachtslieden of mensen die eenvoudigweg hun eigen leven leidden. Sommigen waren arm, anderen niet. Sommigen werden beschuldigd van hekserij, anderen kwamen om door dezelfde angst en vervolging.
Je hoeft hun gezichten niet duidelijk te zien. Misschien verschijnen er silhouetten. Misschien voel je alleen dat er mensen aanwezig zijn. Misschien blijft het stil en zie je niets bijzonders. Alles is goed.
Sta even stil bij de eenvoudige waarheid dat ieder van hen een mens was. Iemand had misschien een geliefde. Iemand had kinderen, vrienden of buren. Iemand had dromen voor de toekomst. Iemand hield van muziek, van de geur van regen, van het licht van de ochtend of van het geluid van een stem die vertrouwd was. Ieder van hen had een leven dat meer omvatte dan de beschuldiging die tegen hen werd ingebracht.
...
Je loopt naar de oude boom en gaat zitten op een plek waar je je veilig voelt. Je hoeft niemand aan te raken. Je hoeft geen antwoorden te krijgen. Je hoeft geen boodschappen te ontvangen. Je mag eenvoudigweg luisteren. Misschien stel je jezelf de vraag: "Wat betekent het om herinnerd te worden?" Misschien komt er een woord in je op. Misschien een beeld. Misschien alleen stilte.
...
Stel je nu voor dat je door hier op deze open plek te zijn ruimte maakt voor alles wat deze mensen werd ontzegd: hun waardigheid, hun eigenheid, hun recht om te leven zonder angst.
Je ziet hoe één van de mensen rondom je naar voor komt: “Wij waren mensen, geen monsters.”
Een tweede persoon stapt naar voor: "Onze levens waren van waarde, ook toen anderen dat niet wilden zien."
Een voor één stappen verschillende personen de open plek op: "Wij verdienen het om herinnerd te worden met meer dan de namen waarmee wij werden beschuldigd."
"Wij willen erkenning dat de angst die tegen ons werd gebruikt onrechtvaardig was."
"Wij willen erkenning dat de heksenwaan ons onze stem, onze vrijheid en soms ons leven heeft ontnomen."
"Wij kunnen het verleden niet ongedaan maken, maar wij willen dat jullie weigeren om deze gruwel te vergeten."
Na deze woorden valt een stilte.
...
Je kijkt naar de lichtjes rond de boom. Stel je voor dat ieder lichtje een mensenleven vertegenwoordigt. Niet alleen de levens die verloren gingen, maar ook de levens die werden gebroken door verdenking, vernedering, uitsluiting en angst.
De lichtjes staan niet los van elkaar. Hun schijnsel raakt elkaar en vormt samen een kring. Je voelt dat jouw eigen lichtje ook deel uitmaakt van die kring. Je bent hier als iemand die zich het lot van deze mensen aantrekt, als iemand die ervoor kiest de herinnering levend te houden.
Voel hoe de kring zich uitstrekt door de tijd. Van het verleden naar het heden. Van degenen die niet langer zelf kunnen spreken naar degenen die vandaag wel kunnen spreken. De verbondenheid die je ervaart, is een band van medemenselijkheid, van het besef dat ieder mens recht heeft op veiligheid, waardigheid en een eerlijk oordeel.
...
Laat het licht van de kring je hele lijf en hart verwarmen, niet met verdriet om deze vele slachtoffers van de heksenwaan, maar ook met moed. De moed om vragen te stellen als beschuldigingen zonder bewijs worden verspreid. De moed om iemand bij te staan als die wordt uitgesloten. De moed om niet mee te gaan in de angst van de groep. De moed om te blijven zien dat achter ieder verhaal een mens schuilgaat.
…
Je staat langzaam op en legt een kleine bloem aan de voet van de oude boom, als teken van eerbied en herinnering.
Neem even de tijd om bij jezelf na te gaan wat jij wilt meenemen uit deze ontmoeting. Misschien is het een groter besef van historische onrechtvaardigheid. Misschien is het mededogen. Misschien een voornemen om waakzaam te blijven als mensen opnieuw tot vijand worden gemaakt. Je hoeft geen grote beloften te doen. Een kleine daad van menselijkheid kan al betekenisvol zijn.
...
Spreek in jezelf, of zachtjes hardop, de volgende woorden:
Aan hen die werden vervolgd, beschuldigd en veroordeeld:Wij gedenken jullie.
Wij erkennen jullie menselijkheid.
Wij noemen het onrecht bij zijn naam.
Wij geven de herinnering aan jullie levens een plaats in onze eigen tijd.
Moge jullie verhalen niet verdwijnen in stilte.
Moge onze herinnering niet alleen terugkijken naar toen, maar ons ook leren hoe wij vandaag met elkaar omgaan.
Moge niemand opnieuw worden veroordeeld omdat angst luider klinkt dan waarheid, of omdat anders zijn wordt verward met gevaarlijk.
Wij dragen de les van wat jullie hebben meegemaakt mee in ons hart.
...
Je buigt je hoofd, uit respect voor de levens die je hebt herdacht. Je ziet hoe de mensen op de open plek langzaam weer verdwijnen. De laatste persoon knikt je toe en loopt dan opnieuw het bos in.
Je kijkt nog eenmaal naar de oude boom. De lichtjes blijven branden.
De herinnering blijft bestaan, ook als jij terug je weg vervolgt.
Dan draai je je om en wandel je langzaam terug over het pad. De nevel wordt lichter. De bomen maken plaats voor het landschap van het heden. Je hoort opnieuw de geluiden van de wereld om je heen.
Voel je voeten. Voel de ondergrond waarop je zit of staat. Voel je handen en beweeg voorzichtig je vingers. Adem diep in … en rustig terug uit. Breng je aandacht terug naar de ruimte waarin je je bevindt. Wanneer je er klaar voor bent, open je je ogen.
Neem een ogenblik om stil te zijn. Weet dat je niets hoeft vast te houden wat te zwaar voelt. Je mag de ervaring achter je laten en tegelijk de betekenis ervan bewaren.
Misschien is het voldoende om eenvoudigweg hier te zijn, want herdenken betekent niet alleen dat we ons het verleden herinneren. Het betekent ook dat we verantwoordelijkheid nemen voor de wereld die we vandaag en morgen samen bouwen.
MAGISCH WERK 2: LAMENT VOOR DE SLACHTOFFERS VAN DE HEKSENWAAN
Inspiratie: “The Burning Times”. POLSON, Willow. Pagan Ritual: Scripts and inspiration for all occasions. Pp. 94-96
In het midden van het altaar staat een vuurvaste schaal met daarin een zwarte kaars die symbool staat voor de slachtoffers van de heksenwaan. Rond de kaars werd met roerstaafjes of tongspatels een brandstapeltje gemaakt.
Bryd:
Wij zijn met ons hart bij iedereen die het slachtoffer werd van de heksenwaan.
Bij vrouwen en mannen, jong en oud, beschuldigd, vervolgd, gemarteld en ter dood gebracht uit angst, bijgeloof, onwetendheid en machtsmisbruik.
Bij hen wiens namen bewaard zijn gebleven, en zij die in de vergetelheid zijn verdwenen.
Wij herdenken zij die werden veroordeeld omdat ze anders waren, omdat ze buiten de verwachtingen vielen, omdat hun kennis, hun onafhankelijkheid of hun levenswijze anderen angst inboezemde.
Moge onze cirkel vanavond een plaats van herinnering zijn, waar hun levens en verhalen niet worden vergeten en hun waardigheid wordt hersteld.
Moge het licht van deze kaars branden voor hen die geen stem meer hadden, voor hen die niet geloofd werden en voor hen die onschuldig werden veroordeeld.
Bryd steekt de zwarte kaars aan.
We maken een minuut stilte, met onze handen geopend naar de kaars in het midden van de cirkel.
Amara Fay:
In deze nacht van Samhain, waarin we de sluier tussen de werelden dunner voelen worden, herdenken we hen niet alleen, maar richten we ons ook tot hen, de zielen van die vele vrouwen en manen die door de heksenwaan hun leven verloren.
Moge de duisternis u rust brengen en de angst en de pijn die u werd aangedaan verlichten.
Wij eren u vanavond en erkennen het onrecht dat u werd aangedaan.
Moge wat u overkwam ons eraan herinneren hoe belangrijk het is om waakzaam te blijven tegenover angst, vooroordelen en vervolging.
Allen:
Moge er rust zijn voor wie geleden heeft, licht voor wie in duisternis is achtergelaten en wijsheid voor wie na ons komt.
Moge deze cirkel van herinnering en verbondenheid u in warmte omhullen.
Jullie zijn herdacht.
Jullie zijn niet vergeten.
Ieder van ons neemt een roerstaafje en schrijft daarop iets in de wereld waar je van wil dat het stopt, een zinnetje of woord zoals bijvoorbeeld: NOOIT MEER OORLOG of STOP DISCRIMINATIE. Maar het kan ook iets zijn waar je zelf tegenaan loopt.
Muziek (in loop): Grief (Eithne Ní Uallacháin): https://open.spotify.com/track/3BldV82CcimGduADdJdWjd?si=b22efcfef4bd4c20
Als we allemaal een roerstaafje in onze handen hebben, steken we het brandstapeltje onder de zwarte kaars aan.
Ieder om beurt legt het beschreven roerstaafje in het brandstapeltje en schreeuwt of zingt het woord of zinnetje dat erop staat. Schreeuw, huil, gooi het er uit. Bedoeling is dat we samen “keenen” terwijl de kaars en de brandstapel branden.
Wie een drum heeft mag meedrummen.
We blijven drummen, zingen, onze woorden meebrullen, tot we voelen dat de energie piekt. Dan steken we onze armen in de lucht en sturen alle opgewekte energie de wereld in.
Tara Rea:
In the marketplace they are piling the dry sticks.
A thicket of shadows is a poor coat.
I inhabit the wax image of myself, a doll's body.
Sickness begins here: I am the dartboard for witches.
Only the devil can eat the devil out.
In the month of red leaves I climb to a bed of fire.
It is easy to blame the dark: the mouth of a door, the cellar's belly.
They've blown my sparkler out.
A black-sharded lady keeps me in parrot cage.
What large eyes the dead have!
I am intimate with a hairy spirit.
Smoke wheels from the beak of this empty jar.
If I am a little one, I can do no harm.
If I don't move about, I'll knock nothing over.
So I said, sSitting under a potlid, tiny and inert as a rice grain.
They are turning the burners up, ring after ring.
We are full of starch, my small white fellows.
We grow.
It hurts at first.
The red tongues will teach the truth.
Mother of beetles, only unclench your hand: I'll fly through the candles' mouth like a singeless moth.
Give me back my shape.
I am ready to construe the days I coupled with dust in the shadow of a stone.
My ankles brighten.
Brightness ascends my thighs.
I am lost, I am lost, in the roves of all this light.
GROTE RITE
Tara Rea en Syrrah gieten appelsap of wijn in een kelk. De ene priesteres houdt de kelk vast, de andere priesteres houdt er haar athame boven. De priesteres met de athame begint met de tekst van de grote rite, om de beurten zeggen zij een zinnetje:
Er bestaat geen mannelijk zonder vrouwelijk
Geen wit zonder zwart
Geen zon zonder maan
En een God heeft behoefte aan een Godin
Zoals het licht staat ten opzichte van het duister
Zo ook het leven tegenover de dood
Want alles heeft zijn evenwicht
En zonder natuurlijke balans is er chaos
Met dit gebaar verenig ik de twee polen (steekt de athame in de beker)
Ze zijn altijd samen en nooit alleen.
Bryd:
Dank u, Grote Moeder, Vrouwe van de Zon en van de Maan, Vrouwe van het Woud en van het Graan, van wie alle leven ontspringt.
Wij danken u voor de blijvende vruchtbaarheid van de aarde en de oogst van wijn en brood, of appelsap en appelcake, die we van u mogen ontvangen en die we graag delen met u, met de spirits van deze plek en met elkaar.
(Bryd giet een scheut van de kelk in de offerschaal (of als we buiten werken op de grond) en breekt een stuk van de appelcake af en doet dat in de offerschaal)
Blessed be!
Allen:
Blessed be!
Vervolgens worden de kelk en de schaal met cake in de cirkel doorgegeven tot iedereen ervan heeft gedronken en gegeten. De kelk en de schotel met cake mogen niet leeg raken. Als er nog wat overschiet, dan gaat dat ook in de offerschaal.
BEDANKEN VAN DE GODEN EN GODINNEN
Bryd:
Grote Moeder, Vrouwe van de winter,
Wij danken u voor uw aanwezigheid in onze cirkel vanavond, in deze heilige nacht van Samhain waarin de sluier tussen de werelden dun is.
Danku voor uw liefde, uw wijsheid en uw troost.
Danku voor de kracht om afscheid te nemen van wat voorbij is en ruimte maken voor wat nog moet groeien.
Moge uw wijsheid ons blijven inspireren, ook nadat we straks onze cirkel opnieuw hebben geopend.
Danku voor uw aanwezigheid en tot ziens.
Allen:
Danku en tot ziens.
Aurora:
Aloude God, Heer van de wildernis,
Wij danken u voor uw aanwezig in onze cirkel vanavond, in deze heilige nacht van Samhain waarin leven en dood, einde en nieuw begin elkaar raken.
Danku voor uw kracht, uw moed en uw warmte.
Danku voor de kracht om de donkere maanden tegemoet te treden, voor de moed om verandering te aanvaarden en voor de wijsheid om de kringloop van het leven te eren.
Moge de herinnering aan onze voorgangers ons blijven verbinden met de oude wijsheid die door de generaties heen wordt doorgegeven.
Danku voor uw aanwezigheid en tot ziens.
Allen:
Danku en tot ziens.
BEDANKEN VAN DE SPIRITS VAN DE ELEMENTEN
Hamamelis:
Danku, voorouders van bloed, plaats en spirit, zij die voor ons zijn gekomen en zij die nog na ons zullen komen.
Danku, spirits van deze mooie tuin waar wij vandaag mochten samenkomen, en spirits van dit land, van deze streek, van planten en dieren en van de aarde waarop wij leven.
Danku, krachten van de zon boven ons en van de aarde onder ons.
Danku voor uw aanwezigheid hier vanavond bij dit Samhainritueel.
We stonden stil bij de kringloop van leven en dood, hebben herinnerd, geëerd en losgelaten.
Dank u voor uw aanwezigheid en tot ziens.
Allen:
Danku en tot ziens.
Amara Fay:
Danku, wachters van het Noorden en elementale krachten van Aarde.
De stuwende kracht van het ijs, van aardbevingen en bergen.
Kracht van de nacht en van de winter.
Danku voor uw aanwezigheid hier vanavond bij dit Samhainritueel, voor de stevigheid en de bescherming van onze cirkel en voor de verankering die ons helpt om met onze voeten stevig op de grond te staan in het leven dat we leiden.
Nu Samhain de aarde uitnodigt om te verstillen en de natuur zich klaarmaakt voor de winter, vertrouwen we erop dat ook in deze stilte nieuwe mogelijkheden groeien en dat wat we vandaag hebben geplant in onze onze harten, op zijn eigen tijd zal wortel schieten.
Danku en tot ziens.
(Amara Fay dooft de kwartierkaars in het noorden)
Allen:
Danku en tot ziens.
Tara Rea:
Danku, wachters van het Westen en elementale krachten van Water.
De stuwende kracht van de zee, van diepe oceanen, kolkende rivieren en razende stormen.
Kracht van de herfst, van de ondergaande zon en de avond.
Danku voor uw aanwezigheid hier vanavond bij dit Samhainritueel, voor de ruimte om onze gevoelens te doorleven en onze intenties vanuit ons hart te ervaren.
In deze tijd van Samhain staan we stil bij wat voorbij is en zoals water blijft stromen, zo laten ook wij onze emoties hun weg vinden.
Danku en tot ziens.
(Tara Rea dooft de kwartierkaars in het westen)
Allen:
Danku en tot ziens.
Luna:
Danku, wachters van het Zuiden en elementale krachten van Vuur.
De stuwende kracht van de zon, van wild vuur en vulkanen.
Kracht van de middag als de zon het hoogst staat en van de Zomer.
Danku voor uw aanwezigheid hier vanavond bij dit Samhainritueel en de vurigheid van het leven en het licht dat zelfs in de donkerste nacht blijft branden.
Nu Samhain ons herinnert aan het einde van de oogst en de komst van de winter, koesteren we ons in de warmte van onze herinneringen.
Danku en tot ziens.
(Luna dooft de kwartierkaars in het zuiden)
Allen:
Danku en tot ziens.
Gwenivra:
Danku, wachters van het Oosten en elementale krachten van Lucht.
De stuwende kracht van de winden, van tornado’s en van de zachte bries die zaadjes naar vruchtbare gronden brengt.
Kracht van de Lente, van de dageraad en de opkomende zon.
Danku voor uw aanwezigheid hier vanavond bij dit Samhainritueel en voor de voor de nieuwe ideeën, inzichten en inspiratie die we mochten ontvangen, voor de helderheid waarmee we onze woorden en onze intenties voor verandering mochten uitspreken, zingen en huilen.
Nu de nacht van Samhain ons uitnodigt om naar binnen te keren, laten we de winden de zaden van verandering meenemen zodat ze op het juiste moment tot bloei zullen komen.
Danku en tot ziens.
(Gwenivra dooft de kwartierkaars in het zuiden)
Allen:
Danku en tot ziens.
OPENEN VAN DE CIRKEL
Allen:
Van hand tot hand open ik deze cirkel …
Bryd:
Van hand tot hand, van hart tot hart, openen wij nu onze cirkel.
Elk van ons, krachtig en sterk, gaan we straks terug onze eigen weg maar door onze innerlijke kracht zijn we blijvend met elkaar verbonden.
Moge Moeder Aarde, tot we elkaar weerzien, elk van ons zachtjes vasthouden in het holle van haar hand en ons in liefde omhullen.
Blessed be.
Allen:
Blessed be.
CAKE & WINE
Buffetje met wat iedereen heeft meegebracht.
Reacties