Webmaidens Grimoire

Kom kijken naar de zon! Die oproep in het programma van de Open Monumentendag trok meteen mijn aandacht. Een observatorium in hartje Antwerpen? Huh, waar was dat?! Dat wilden we wel eens zien!  Je kan het van buitenaf niet goed zien maar boven op het dak van Kunstencentrum Fameus in de Zirkstraat staat inderdaad de typische koepel van een observatorium. Daar bevond zich tussen 1920 en 1988 het observatorium van het Koninklijk Sterrenkundig Genootschap van Antwerpen. Dat genootschap, de oudste astronomische amateurvereniging van Vlaanderen en de tweede oudste van België, werd in 1905 gesticht in Antwerpen en verhuisde kort na aan het begin van de Eerste Wereldoorlog naar de Zirkstraat, waar een sterrenwacht werd ingericht.  Eind jaren tachtig verhuisde het KSGA naar Brasschaat en vanaf dit jaar werkt de vereniging samen met Volkssterrenwacht Urania. Die samenwerking resulteerde eerder al in de restauratie van het historische observatorium in de Zirkstraat. Volkssterrenwacht Ura...

Rond onze aarde zitten oneindig veel sterren en soms lijkt het wel alsof die allemaal op dezelfde afstand van de aarde staan, alsof ze op een bol rond de aarde zijn geplakt. Die bol noemt men in de astronomie de “Celestial Sphere” en het concept ervan bestaat al sinds de oudheid. Om het gemakkelijker te maken om de plaats van hemellichamen in de ruimte te bepalen aan de hand van precieze coördinaten, gebruiken ook moderne astronomen de celestial sphere alsof het om een echte bol zou gaan op een oneindige afstand van de aarde. Bron: http://www.sites.hps.cam.ac.uk/starry/armillmaths.html Je weet misschien nog wel dat alle planeten in ons zonnestelsel in ongeveer hetzelfde horizontale vlak rond de zon draaien. Vanaf ons gezichtspunt op aarde lijken ze altijd door dezelfde sterren te reizen, die we de dierenriem hebben genoemd. De dierenriem bestaat dus uit een smalle strook van sterren op deze hemelbol.  Bron: https://starwalk.space/nl/news/zodiac-constellations De dierenriem is verde...

Vol bewondering kijken we naar het mechanisme van de klok en de bolletjes die boven ons hoofd hangen in de glazen koepel. We staan op het binnenplein van het klooster van de “Frères de l’Instruction Chrétienne” in Ploërmel, op zoek naar de astronomische klok, een verborgen pareltje op een half uurtje rijden van ons huisje. De klok is het werk van broeder Bernardin, die hem tussen 1850 en 1855 bouwde. Dat vertelt de oude man ons die een oogje in het zeil houdt. Broeder Arsène is zo’n beetje de bewaker van de klok en weet alles wat er over te weten valt. Met zijn kleine gestalte, twinkeloogjes en beetje kinderlijk gevoel voor humor doet hij me denken aan mijn grootvader. Die kon ook honderduit vertellen over zijn Leeuw van Waterloo, alsof hij de slag zelf had meegemaakt. :-) Broeder Bernardin - geboren  als Gabriel Morin in 1812 - was volgens hem een beetje een autist die het niet zo goed deed op school. Hij was wel heel goed in tellen en bloeide pas helemaal open toen hij als veerti...

Omdat Elenor ons vanavond mee ging nemen op reis naar de Sterrenraad, verzamelde ik op de grote tafel die dingen van mijn altaar die ons konden helpen met het reizen: de steen die symbool staat voor het kruispunt tussen de werelden, de kaars waarin Brigandhu me een symbool voor de energie van dat kruispunt had laten griffen, de sleutel van Hekate naar de andere werelden, de stenen schedel die volgens  Sandy een “traveler”, de “toby” die specifiek was gemaakt om te helpen bij het reizen, … Toen viel het pas op hoe leeg mijn altaar was: zo goed als alles daarop staat blijkbaar in het teken van het kruispunt tussen de werelden en de reis via dat kruispunt naar andere werelden. Een echte eye opener was het niet, maar het viel nu wel ineens extra op :-) Elenor legde er nog een set runen bij die ook helpen bij het reizen: raido (rijden, reizen), pertho (opening, geboorte, vragen, eindeloze mogelijkheden) en gebo (geschenk, uitwisseling). We waren er klaar voor! https://runen-cu...

Daar stonden we op het dak, mijn liefste en ik, om naar de sterrenregen van de Perseïden te kijken. Het was nog maar net na middernacht, maar 2015 beloofde een superjaar te worden voor liefhebbers van meteoren. Tegen een uur of twee zouden er niet minder dan 100 vallende sterren per uur te zien zijn en om middernacht moesten dat er al 49 zijn. Het is immers nieuwe maan en dus hebben we geen last van het licht van de maan, zodat de vallende sterren perfect te zien moesten zijn in de nachtelijke hemel als je in de richting van het sterrenbeeld Perseus keek. Niet dus. Het was niet het licht van de maan dat ons parten speelde, maar het licht van de stad. Ik herinner me een nachtelijk tripje sterrenkijken in Frankrijk, waar de witte stippen prachtig te kijk stonden in het zwart van de ruimte. Hier in Antwerpen was de hemel iets tussen vuilgroen en lichtpaars in. Met mijn ogen half dichtgeknepen loensde ik naar boven om de minuscule stipjes toch vaagweg te kunnen zien. Maar vallende sterre...

Wie houdt van hemelverschijnselen, zit deze dagen waarschijnlijk elke nacht achter zijn sterrenkijker. Elk jaar doorkruist de Aarde immers in augustus  de baan van de komeet Swift-Tuttle.  Die komeet heeft behoorlijk wat gruis en puin achtergelaten in zijn baan om de zon, en dat veroorzaakt een mooie meteorenzwerm die we beter kennen als de Perseïdenzwerm. In de praktijk betekent dit dat we een prachtige sterrenregen te zien krijgen! Men spreekt van zo'n sterrenregen als er veel vallende sterren te zien zijn. Dat zijn eigenlijk meteoren, kortstondige lichtsporen aan de nachtelijke hemel die ontstaan wanneer stofdeeltjes op een hoogte van ongeveer 100 kilometer met hoge snelheid in de atmosfeer van de Aarde terechtkomen. De Aarde doorkruist elk jaar enkele belangrijke banen van kometen die puin en gruis in hun kielzog meenemen. Daardoor krijgen we jaarlijks terugkerende meteorenzwermen te zien, waaronder de Perseïden. Een regen van vallende sterren De na...

Al de hele week verbaasden we ons over de heldere sterrenhemel. Het hielp natuurlijk dat we in Pousseaux zaten, een klein dorpje in het midden van Frankrijk, waar det familie van een vriend van ons een klein kasteeltje van de ondergang had gered. Het dorp is maar een voorschoot groot, het hoogste huisnummer is 46, het nummer van het "Château des Belges" van Ed en zijn familie. Er is hier in de wijde omtrek absoluut niks en dus ook geen overdaad aan licht 's nachts. Waanzinnig hoeveel sterren je kan zien op een heldere avond als er geen lichtvervuiling is. Dat moet je in het helverlichte Antwerpen niet eens proberen. Lin was al de hele week aan het prutsen met de instellingen van haar camera en wilde graag die prachtige nachtelijke hemel fotograferen. En dus liepen we met ons vieren op een maanverlichte avond het dorp uit, de velden in, weg van het licht zodat we de sterrenhemel in al zijn pracht konden bewonderen. Een kilometer of wat uit het dorp, hielden we stil. ...