De negen Muzen

Nog een magische negen: het aantal Muzen in de Griekse mythologie! De Muzen zijn negen Griekse godinnen van kunst en wetenschap die verantwoordelijk zijn voor muziek, dans, poezie, kunsten, wetenschap, wiskunde, astronomie en theater. Ze werden aangeroepen om inspiratie te vragen alvorens gelijk welke creatieve activiteit aan te vatten. Wij gebruiken het woord Muze ook nog steeds in die zin. Ik vind het vanzelf al inspirerend dat wiskunde en wetenschap, en muziek en dans onder dezelfde soort bezieling valt!


De Muzen zijn de dochters van Zeus en Mnemosyne, de personificatie van het geheugen. Het verhaal gaat dat Zeus negen nachten met Mnemosyne sliep en dat ze een jaar later negen dochters kreeg die allemaal creatieve wizkids waren en allemaal de gave van het woord (en zang) hadden. Soms wordt ook wel gezegd dat ze de dochters van Gaia en Uranus, aarde en lucht, zouden zijn.

In het begin waren ze maar met drie en vormden ze een typische triade van godinnen: Melete (meditatie), Mneme (herinnering) en Aeode (lied). Pas later wordt verteld dat ze met negen zijn.

Ze worden allemaal afgebeeld met attributen die verwijzen naar de kunsten: muziekinstrumenten, maskers uit het theater, boeken of scrolls, enz. ... De kunstvormen waar ze aan worden gelinkt durven echter nog wel eens door elkaar lopen.

Erato
De Muze van de hymne, het lied en de lyrische poezie. Ze stond bekend om haar voorliefde voor liefdespoezie en erotische poezie. Haar naam betekent “lieflijk” of “geliefd”. Ze wordt voorgesteld met een krans van mirte en rozen, en met een lier in haar handen.

Erato, Muse of Poetry (1870)Sir Edward John Poynter (1836 - 1919)

Euterpe
De Muze van de muziek en het fluitspel. Ze was de godin die muziek speelde voor de goden op de Olympus. Haar naam betekent “diegene die veel plezier brengt”. Ze wordt meestal voorgesteld terwijl ze fluit spelt of met een fluit in haar handen.


Euterpe, Muze van de Poezie (1892)
Egide Godfried Guffens (1823-1901)

Kalliope 
De Muze van de heroïsche poezie, de filosofie en de retorica. Haar naam betekent “zachtgevooisd”. Ze stond bekend al seen godin van welbespraaktheid en wijsheid. Ze wordt afgebeeld met een schrijftablet of een boek.


Calliope (1869)
Giuseppe Fagnani (1819-1873)

Kleio of Clio
De Muze van de geschiedschrijving. Haar naam betekent “beroemd” of “gevierd”. Ze wordt meestal afgebeeld met een scroll in haar handen of zittend naast een kist boeken.


Clio (detail van het schilderij “Allegorie op de schilderkunst”, 1666-1668)
Johannes Vermeer (1632-1675)

Melpomene
De Muze van de tragedie of het drama. Haar naam betekent “vieren met dans en gezang”. Ze wordt afgebeeld terwijl ze een masker draagt uit de Griekse tragedies en met het schoeisel dat typisch was voor acteurs uit dat genre.


De Muze Melpomène
Nicolas-René Jollain (1732-1804)

Polyhymnia
De Muze van de sacrale poezie en het sacrale lied. Haar naam betekent “loflied” of “hymne”. Ze wordt voorgesteld terwijl ze diep in gedachten is verzonken, met een vinger nadenkend bij haar mond.


Polyhymnia (1869)
Giuseppe Fagnani (1819-1873)

Terpsikhore  of Terpsichore
De Muze van de dans. Haar naam betekent “plezier in dansen”. Ze wordt voorgesteld met een lier in haar handen.


Terpsichore
Jean-Marc Nattier (1739)

Thaleia of Thalia
De Muze van de komedie en de idyllische poezie. Haar naam betekent “rijke feestelijkheid” of “bloeiend”. Ze wordt afgebeeld met een kroon van klimop en met een komisch masker.



Thaleia
(deviant art)

Urania 
De Muze van de astronomie. Haar naam betekent “hemels” of “van de hemel”. Urania kan de toekomst lezen in de manier waarop de sterren zijn gegroepeerd. Ze wordt afgebeeld met een mantel geborduurd met sterren terwijl ze naar een hemelbol wijst.


The muse Urania (1782)
Johann Heinrich Tischbein the Elder (1722–1789) 

Volgens de overlevering huisden de Muzen op de Parnassus, een bergmassief in het midden van Griekenland dat aan hun broer Apollo was gewijd (de beroemde tempel van Delphi staat aan de voet van de berg). Apollo ging zijn zussen overigens dikwijls voor als er gezongen en gedanst werd. Op de Parnassus ontspringt de bron van Castalia, waar dichters van gingen drinken om inspiratie te krijgen.

Er waren vier van die “heilige” bronnen die met de Muzen werden geassocieerd en daarom wordt soms naar hen verwezen als waternimfen. De Romeinen – die wel meer buitenlandse goden en godinnen assimileerden :-) - verwezen naar hen als de Camenae, Italiaanse bronnimfen.

Tempels die aan de Muzen waren gewijd, werden Mouseion genoemd (hoor het woord Museum!). Hun belangrijkste tempel stond op de Helikon, nog een berg met een “heilige” bron, de Hippocrene. In Thespiae, in de buurt van de Helikon, werd om de vier jaar een groot feest voor hen georganiseerd, met uiteraard veel muziek, zang en dans.

Er is een verhaal waarin de Muzen bij de Hippocrene door de negen dochters van de Macedonische koning Piëros, de zogenaamde Pieriden, werden uitgedaagd tot een wedstrijd. De negen prinsessen vonden dat ze niet moesten onderdoen voor de Muzen en daagden hen uit voor een zangwedstrijd. Om het eerlijk te laten verlopen vroegen ze aan de nimfen om in de jury te zetelen. De nimfen verklaarden uiteindelijk de Muzen de winnaars van de wedstrijd. De prinsessen waren hierover zo boos dat ze de Muzen aanvielen, die hen prompt veranderden in eksters.

Meer info: http://cc302muses.weebly.com/in-renaissance-art.html



Reacties

Populaire posts