Zonsverduistering: de dans van Sunna en Mona

In 1999 was ik samen met mijn ouders en een hele hoop anderen te gast in het buitenhuis van één van hun vrienden in Luxemburg om samen naar de zonsverduistering te kijken. Daar kon je immers een volledige zonsverduistering zien, iets wat zo speciaal was dat je overal eclipsbrilletjes kon kopen of ze gratis bij de krant kreeg.

Op het moment van de eclips zelf stonden we naast onze auto’s op de weg, samen met een hele hoop andere mensen die ook op zoek waren geweest naar een goed plekje en keken vol verwondering naar het duister dat over de heuvels kwam rollen. Als je ooit een film hebt gezien waarin zo’n reuze ruimteschip over een stad komt hoveren met als resultaat een gigantische schaduw die over de stad komt schuiven, dan weet je precies wat ik bedoel.

Het werd ijskoud, het werd stil en toen begonnen alle honden begonnen te blaffen en de koeien te loeien. Die kwamen allemaal de heuvels afgewandeld, alsof het al tijd was om naar de stal te gaan. Een heel bijzonder moment.

Toen we hoorden over de eclips die op 12 augustus 2026 in Europa te zien zou zijn, beslisten we meteen om met onze gebruikelijke vriendengroep een huisje te boeken in het noorden van Spanje, waar de verduistering 100% zou zijn (tegenover 90% in België). Het is immers de eerste totale eclips op het Europese vasteland sinds die vorige keer in 1999. En de volgende totale eclips die in ons land zichtbaar is, valt pas op 25 mei 2142. Dat halen we niet meer :-)

Een zonsverduistering is eigenlijk een soort van samenkomen van de zon en de maan, want het is de maan die voor de zon schuift. De zon is ongeveer 400 keer groter dan de maan, maar staat ook zo'n 400 keer verder weg. Vanaf de aarde gezien lijken ze dus even groot en past de maan precies op de zon als die op 12 augustus tussen de aarde en de zon staat.

De zon wordt in veel oude culturen aanbeden en zo’n zonsverduistering werd dan ook gezien als een slecht voorteken. Om het kwaad af te wenden waren rituelen en offers nodig. Ik las over Mesopotamië, waar in de aanloop van een zonsverduistering een pseudokoning op de troon werd gezet die dan werd geofferd alsof het de echte koning zou zijn, om de goden gunstig te stemmen.

Wij deden het veel simpeler, met een fijn plekje hier op één van de bergen in de buurt van ons vakantiehuisje, en genoeg hapjes en drank om op de zon en de maan te toasten:

Zie de zon, haar stralende schoonheid hoog boven ons,

Sunna, die ons de dag schenkt met haar gouden gloed.

Zie de verborgen maan, die door de hemel reist

Mona, gehuld in zilver, die ons de sterren brengt terwijl wij slapen

Vandaag kruisen hun paden elkaar voor een zeldzame omhelzing tijdens hun dans door de hemel 

Laat ons samen het glas heffen en stilstaan bij de stralende, levengevende zon en bij de schaduwrijke maan die onze tijd afmeet.

(heft het glas)

Gegroet, prachtige zon, 

Gegroet, donkere maan, 

Voordat gij allebei opnieuw uw lange reis voortzet willen wij u danken voor het leven dat gij aan onze aarde schenkt.

Moge de zon en de maan ons zegenen op deze speciale dag.

(giet wat van de wijn op de grond en drinkt dan)

Blessed be!

Inspiratie:

https://windintheworldtree.wordpress.com/2023/10/06/blot-for-sunne-and-mona-at-a-solar-eclipse/